Dalgıç Pompa Nasıl Tamir Edilir?

14.08.2025
434

Dalgıç Pompa Nasıl Tamir Edilir?

Özet: Bu kapsamlı rehberde, su seviyesinin altına yerleştirilen pompaların çalışma prensibinden, arıza tespitine, elektriksel ve mekanik onarım adımlarına, güvenlik önlemlerini anlatmaktayız. İşi ustasına yaptırın, tecrübeniz yoksa müdahale etmeyiniz. dalgıç pompa, dalgıç pompa tamiri, dalgıç pompa arızaları, dalgıç pompa bakımı.

İçindekiler

Dalgıç pompa nedir ve nasıl çalışır?
Arızaların en yaygın belirtileri
Onarıma başlamadan önce güvenlik
Gerekli malzeme ve ekipman listesi
Adım adım teşhis: Elektriksel ve mekanik kontrol
Elektrik bağlantılarının onarımı
Mekanik aksam: pervane, mil ve salmastra
Kum, çamur ve kireç temizliği
Sık karşılaşılan sorunlar ve çözümleri
Periyodik bakım ve ömrü uzatma
Maliyet, parça değişimi ve ne zaman yenileme gerekir?
People Also Ask: Sık Sorulan Sorular
Sonuç ve kontrol listesi

Dalgıç pompa nedir ve nasıl çalışır?

Su içinde çalışmak üzere tasarlanan bu pompa türü, motor ve hidrolik gövdenin kapalı bir muhafaza içinde birleştirilmesiyle suyun dışarıya ve istenen hatta taşınmasını sağlar. Motorun oluşturduğu dönme hareketi, pervane (impeller) veya çok kademeli difüzörler aracılığıyla basınç ve debiye dönüştürülür. Basit gibi görünse de sistem; elektriksel besleme, motor sargıları, yataklar, mekanik salmastra (mekanik keçeler), gövde contaları ve farklı sensörlerden (termik, şamandıra, seviye rölesi) oluşur.

Kuyular, drenajlar, fosseptikler, yağmur suyu toplama tankları ve endüstriyel proseslerde yaygın kullanılır. Bu yüzden arıza anında doğru teşhis kritik önem taşır; yanlış bir müdahale hem ekipmanı hem de tesisatı riske atabilir. İlk adım her zaman güç beslemesini kesmek ve pompayı güvenli biçimde sudan çıkarmaktır. Bu makalede, dalgıç pompa gövdesinin sökülmesi, ölçümler ve yeniden montajın püf noktalarını bulacaksınız.

Arızaların en yaygın belirtileri

Debi düşmesi: Çıkış suyu zayıf, dalgalı veya hiç gelmiyor olabilir. Nedenler: tıkanmış filtre, aşınmış pervane, kısmi hat tıkanması, düşük besleme gerilimi.
Gürültü ve titreşim: Yatak arızası, pervane kırığı, mil eğikliği, gövde içi gevşek parçalar veya kavitation (kavitasyon) kaynaklı olabilir.
Aşırı ısınma ve otomatik atma: Termik koruma sürekli atıyorsa motor sargıları, kondansatör veya gerilim/akım dengesizliği kontrol edilmelidir.
Elektrik çarpması riski: Yalıtım kaçakları, zarar görmüş kablo kılıfı ya da su girişli motor bölümünden kaynaklanabilir.
Atipik koku ve renk: Yanık sargı kokusu, yağ/su karışımı veya gövde içi korozyon işareti olabilir.

Arıza belirtilerini doğru okumak, dalgıç pompa tamiri süresini ve maliyetini doğrudan etkiler. Örneğin debi düşmesinde önce hidrolik taraftaki tıkanmaları, elektriksel dalgalanmada ise şebeke gerilimini ve kondansatörü incelemek gerekir.

Onarıma başlamadan önce güvenlik

Uyarı: Elektrik ve su bir arada olduğu için bu alanda güvenlik standartlarının dışına çıkmak tehlikelidir. Aşağıdaki adımlar iş güvenliği içindir:

Panele giden ana enerjiyi kapatın, sigortayı kilitleyin ve bir uyarı etiketi asın (Lockout/Tagout).
Pompayı sudan çıkarırken uygun sapan veya kaldırma ekipmanı kullanın; ağırlık merkezini gözetin.
İzole eldiven, dielektrik bot, gözlük ve uygun korozyon maskesi takın.
Nemli zeminde ölçüm yapmayın; ölçü aletinizi izole mat üzerinde kullanın.
Kablo izolasyonunda kesik/ezilme varsa pompayı enerjilendirmeyin.

Güvenliğin temel amacı, hem personeli hem de ekipmanı korumaktır. Profesyonel olmayan müdahalelerde karmaşık sargı ve salmastra değişimleri yerine yetkili servise başvurmak gerekebilir. Buna rağmen kullanıcı düzeyinde yapılabilecek pek çok teşhis ve parça değişimi mevcuttur; ilerleyen bölümlerde bunları adım adım anlatacağız.

Gerekli malzeme ve ekipman listesi

Multimetre (gerilim, akım, direnç ve kapasitans ölçer)
Kıskaç ampermetre (akım ölçümü için)
Yalıtım direnci meggeri (IR ölçümü, motor sargı izolasyonu)
İzole tornavida, lokma seti, alyan ve tork anahtarı
Conta seti, mekanik salmastra, pervane (uyumlu yedek parça)
Kondansatör (faz kaydırmalı monofaze motorlar için)
Temizlik için yumuşak fırça, kireç çözücü ve basınçlı su
Yeni kablo pabuçları, ısı ile daralan makaron ve su geçirmez ek kutu
Sızdırmazlık macunu ve gıda sınıfı yağ (uygunsa)

Doğru ekipman, dalgıç pompa arızaları nın kök nedenine hızlı ulaşmanızı sağlar; ölçümsüz tamir hem süreyi uzatır hem de tekrar arıza riskini arttırır.

Adım adım teşhis: Elektriksel ve mekanik kontrol

5.1. Görsel inceleme

Önce kablo girişleri, gövde contaları, flanş bağlantıları ve pervane kapağı kontrol edilir. Oksitlenmiş konnektörler, su sızıntısı izleri veya yağ/su ayrışması varsa kısa sürede müdahale gerekir. Filtre ve eleklerin çamur/kum ile tıkalı olması debiyi düşürür ve motoru zorlar.

5.2. Elektrik ölçümleri

Gerilim: Şebeke gerilimini ve pompaya gelen uçlardaki gerilimi ölçün. Düşük gerilim motor akımını yükseltebilir.
Akım: Faz akımları dengeli olmalıdır. Monofazede nominal akımdan anormal sapmalar kondansatör sorununu işaret eder.
Direnç ve kapasitans: Sargı dirençleri ve kondansatör kapasitansı tolerans içinde olmalı.
İzolasyon direnci: Sargı ile gövde arasında megger testi yapın; mümkünse üretici tavsiyesine göre eşik değerleri yorumlayın.

5.3. Mekanik kontrol

Pervane ve difüzör: Aşınma, kırık, dengesizlik ve sürtünme izleri debiyi ve verimi düşürür.
Mil ve rulmanlar: Boşluk, ses, ısınma ve titreşim rulman yıpranmasını gösterir.
Mekanik salmastra: Yağ haznesi ile su arasında sızdırmazlığı sağlar; bozulduğunda su motor bölümüne girebilir.

Bu teşhis akışını izlemek, dalgıç pompa tamiri sürecini sistematik hale getirir ve gereksiz parça değişimlerini önler.

Elektrik bağlantılarının onarımı

Elektrik tarafındaki tipik sorunlar; gevşek klemensler, oksitlenmiş konnektörler, yalıtımı zayıflamış kablo, hatalı kondansatör ve arızalı termal korumadır. Onarım adımları:

Enerjiyi kesin ve kabloyu sökün. Kablo kılıfında zedelenme varsa aynı kesitte ve uygun su geçirmezlik sınıfında kablo ile değiştirin.
Konnektörleri temizleyin; gerekirse pas çözücü uygulayın ve dielectric grease ile koruyun.
Klemens bağlantılarını tork değerine göre sıkın. Gevşek bağlantı ısınma ve ark yapar.
Kondansatörü ölçün; nominal değerden %10–15 sapma varsa değiştirin.
Termik röle ve şamandıra anahtarını test edin. Kısa devre veya açık devre var mı kontrol edin.

Doğru elektriksel bakım, dalgıç pompa bakımı rutinlerinin merkezindedir; ihmal edildiğinde mekanik parçalar da hızla yıpranır.

Mekanik aksam: pervane, mil ve salmastra

Pervane, gövde içindeki akışı ve basıncı belirler; küçük bir kırık bile dengesizliğe ve titreşime yol açabilir. Mil (şaft) üzerinde oluşan çizikler salmastrayı hızla yıpratır. Aşamalar:

Sökme: Gövde vidalarını çapraz sıra ile gevşetin; paslı vidalarda ısıtma veya pas sökücü kullanın.
Kontrol: Pervanenin kanat uçlarındaki aşınma, difüzör kanallarındaki birikinti ve salmastra yüzeylerindeki çizikleri inceleyin.
Değişim: Uyumlu pervane ve salmastra takın; mil keçelerini, O-ringleri ve contaları yenileyin.
Yağlama: Üretici öneriyorsa yağ haznesini boşaltıp uygun yağ ile doldurun.
Montaj: Tork değerlerine dikkat edin; salmastra yüzeylerini temiz ve yağsız bırakın.

Mekanik taraftaki doğru müdahale, dalgıç pompa arızaları nın tekrarını azaltır ve verimi yükseltir.

Kum, çamur ve kireç temizliği

Yeraltı sularında partikül yoğunluğu zamanla gövde içi kanalların daralmasına neden olur. Kireçlenme de özellikle sıcak ve sert sularda yaygındır. Temizlik için:

Filtre ve elekleri söküp basınçlı suyla temizleyin.
Difüzör kanallarını yumuşak fırça ile fırçalayın; çizik oluşturmayın.
Kireç çözücü kullanacaksanız üreticiye uygun, metale zarar vermeyen ürün tercih edin.
Temizlik sonrası tüm parçaları durulayıp kurutun; tekrar montajdan önce pas önleyici uygulayın.

Düzenli temizlik; enerji tüketimini düşürür, sürtünmeyi azaltır ve performansı dengeler. Bu adım, iyi bir dalgıç pompa bakımı planının değişmez parçasıdır.

Sık karşılaşılan sorunlar ve çözümleri (Kök neden yaklaşımı)

9.1. Pompa çalışıyor ama su gelmiyor

Çıkış hattında hava kilidi var mı? Hattı havalandırın.
Filtre/elek tıkalı mı? Temizleyin veya değiştirin.
Pervane aşınmış mı? Gözle kontrol edin, gerekiyorsa değiştirin.
Suyun seviyesi pompa emiş koşullarına uygun mu? Kavitasyonu engelleyin.

9.2. Sık sık termik atması

Akım nominalin üstünde mi? Yükü ve pervane dengesini kontrol edin.
Kondansatör değeri düşük mü? Ölçüp yenisiyle değiştirin.
Sargı izolasyonunda kaçak var mı? IR testi sonuçlarına bakın.

9.3. Titreşim ve gürültü

Rulman boşlukları ve mil eksen kaçıklığı kontrol edin.
Pervane kırığı/dengesizliği giderin.
Montajda lastik takoz ve kılavuzlama elemanları kullanın.

9.4. Kısa sürede yeniden arıza

Kök neden analizi (5N1K ve balık kılçığı) ile tekrarlayan hatayı belirleyin.
Çalışma ortamı (kum/kir, kimyasal) uygun mu? Girişte ek filtreleme düşünün.
Elektriksel besleme kararlı mı? Gerilim dalgalanması varsa regülasyon sağlayın.

Bu bölümdeki pratik çözümler, kullanıcı seviyesinde dalgıç pompa tamiri yaparken en çok ihtiyaç duyacağınız aksiyonları özetler.

Periyodik bakım ve ömrü uzatma

Planlı bakım, beklenmeyen duruşları ve büyük onarımları azaltır. İşte etkili bir program:

Aylık: Hattı ve filtreleri gözle kontrol edin; ses, titreşim ve sıcaklığı takip edin.
3 Aylık: Elektriksel bağlantı torklarını kontrol edin; klemensleri temizleyin.
6 Aylık: Pervane/difüzör aşınmasını inceleyin; gerekirse değiştirin.
Yıllık: IR testi yapın; salmastra ve contaları yenileyin.

Periyodik bir plan, dalgıç pompa arızaları nı öngörmeyi sağlar; böylece enerji verimliliği artar ve ekipman ömrü uzar.

Bakım kültürü yerleştiğinde, toplam sahip olma maliyeti düşer. Bu kültürün kalbinde, üretici tavsiyelerine uyum, doğru yedek parça kullanımı ve kayıt tutma (bakım logları) bulunur. Bakım kayıtlarınızı basit bir tabloyla başlatın: tarih, yapılan işlem, gözlemler, ölçüm değerleri, değişen parçalar ve servis personeli. Bu sayede ileride tekrarlayan bir sorunda eğilim analizi yapabilirsiniz.

Ek olarak, tesisat tarafında basınç ve debi göstergeleri eklemek; küçük sapmaları erken fark etmenizi sağlar. Sisteme geri akış önleyici (çek valf) ve basınç şalteri entegre etmek, pompanın gereksiz çalışmasını engeller.

Maliyet, parça değişimi ve ne zaman yenileme gerekir?

Onarım maliyetini belirleyen başlıca etmenler: işçilik süresi, yedek parça fiyatı, erişim zorluğu (kuyu derinliği), su kalitesi ve garanti kapsamıdır. Örnek senaryolar:

Küçük onarım: Klemens temizliği, kablo pabucu değişimi, kondansatör yenileme. Zaman kısa, maliyet düşüktür.
Orta düzey: Pervane ve difüzör değişimi, rulman yenilemesi, salmastra seti. Orta süre ve maliyet.
Büyük onarım: Sargı yanığı, gövde çatlakları, su kaçaklı motor. Çoğu durumda yeni ürün daha rasyonel olabilir.

Şu karar ağacını uygulayın:

Pompa yaşı ve çalışma saati yüksek mi? Verim kaybı ciddi mi?
Motor sargısı ve gövde hasarı var mı? Varsa onarım + test toplam maliyeti, yeni ürünün %50–60’ını aşıyorsa yenileme tercih edin.
Çalışma koşulları zorlu mu (yüksek kum/kireç)? Üst sınıf bir model veya ek filtrasyonla sistem yükseltmesi planlayın.

Uzun vadede doğru bir dalgıç pompa bakımı stratejisi, toplam maliyetin en belirleyici unsurudur; reaktif tamir yerine proaktif bakım kârlıdır.

Sonuç ve kontrol listesi

Bu rehberde, kullanıcı seviyesinde uygulanabilecek ölçüm ve müdahaleleri, profesyonel servis gerektiren adımlardan ayırdık. Disiplinli bir teşhis-akış şeması ile gereksiz parça değişimlerinden kaçınabilir, duruş sürelerini ve enerji tüketimini azaltabilirsiniz. Özetle; doğru ölç, doğru yorumla, doğru müdahale et.

Kurallı bir çalışma, uygun ekipman ve belgelenmiş bakım planı sayesinde dalgıç pompa performansını uzun yıllar sürdürülebilir kılabilirsiniz.

Hızlı Kontrol Listesi

Enerjiyi kesin, kilitleyin, etiketleyin.
Görsel inceleme: kablo, contalar, sızıntı izleri.
Elektrik ölçümleri: gerilim, akım, kondansatör, izolasyon.
Mekanik kontrol: pervane, rulman, mil, salmastra.
Temizlik: filtre, difüzör, kireç ve partikül.
Montaj: tork değerleri, sızdırmazlık, test çalışması.
Bakım planı: aylık-3 aylık-6 aylık-yıllık.
Karar: tamir mi, yenileme mi? Kök neden analizi ile karar verin.

Uygun yedek parça ve doğru yöntemlerle dalgıç pompa servis süreçleri kısalır, toplam maliyetiniz düşer ve sistem güvenliği artar.

Ek: 30 Dakikalık Örnek Tamir Akışı (Debi Düşmesi Senaryosu)

Hazırlık (5 dk): Enerjiyi kes, kilitle. Kişisel koruyucu donanımı giy. Pompayı güvenli biçimde çıkar.
Görsel kontrol (5 dk): Filtre ve çıkış hattını incele. Tıkanıklık belirtilerini not et.
Elektriksel hızlı test (7 dk): Gerilim ve akımı ölç; kondansatörü kontrol et. Sapma varsa değiştir.
Mekanik hızlı test (8 dk): Pervane ve difüzörde aşınma/çapak var mı bak. Gerekirse pervaneyi değiştir.
Temizlik ve montaj (5 dk): Filtreyi, kanalları temizle; uygun torkla kapat. Test çalışması yap.

Bu senaryo, basit bir debi düşmesi vakasında uygulanabilecek pratik bir çerçevedir. Daha karmaşık vakalarda yetkili servis desteği alın.

Mini SSS

Kışın don riski var. Ne yapmalıyım?
Dış ortamda çalışan sistemde borulardaki suyu tahliye edin; donma blokaja ve gövde çatlağına yol açabilir. Isı yalıtımı ve ısıtıcı kablo çözüm olabilir.

Kuyu suyum kumlu. Etkisi nedir?
Aşındırıcı etki pervane ve difüzör ömrünü kısaltır. Girişte ilave filtre ve düzenli temizlik önerilir.

Pompa sık stop-start yapıyor. Zarar verir mi?
Evet; sık devreye girme ısınmayı artırır ve ömrü kısaltır. Basınç şalteri ayarını gözden geçirin, histerezisi artırın, depo hacmini yükseltin.